Κύριε Συρίγο, πώς αξιολογείτε την επίσκεψη του κ. Γεραπετρίτη στη Λιβύη και την εκ νέου ενεργοποίηση της μεικτής επιτροπής στο σκέλος που αφορά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ; Υπάρχει πράγματι έδαφος για μια τέτοια εξέλιξη από πλευράς Τρίπολης; 

Είναι σαφές ότι οι δύο πλευρές παραμένουν στις θέσεις τους. Η λιβυκή πλευρά, όπως φαίνεται, παραμένει στη λογική του τουρκολιβυκού μνημονίου και η ελληνική πλευρά παραμένει στο γεγονός ότι έχουν δοθεί προς έρευνα και εκμετάλλευση θαλάσσια τεμάχια, τα οποία ακολουθούν τον νόμο 4001 του 2011, δηλαδή τη μέση γραμμή ανάμεσα στην Κρήτη και τη Λιβύη, την οποία και αμφισβητεί η τελευταία.

Επομένως, οι δύο πλευρές κρατούν τις θέσεις τους. Από εκεί και πέρα, είναι πολύ θετικό ότι ξεκινά μία συζήτηση σε επίπεδο τεχνικών επιτροπών, έστω κι αν δεν γνωρίζουμε πού θα καταλήξει, διότι δείχνει τουλάχιστον από πλευράς Λίβυων ότι αφήνουν την πόρτα ανοιχτή. Δηλαδή, δεν είναι μόνο ότι παραμένουν ανοιχτοί οι δίαυλοι· είναι ότι συζητείται και το επίμαχο ζήτημα.

Ο ΟΗΕ μιλά για κρίσιμο σταυροδρόμι και ένα status quo στη Λιβύη που δεν μπορεί να συνεχιστεί, ενώ από αμερικανικής πλευράς διαφαίνονται κινήσεις ώστε να βρεθούν κάποια σημεία επαφής μεταξύ Τρίπολης και Βεγγάζης. Εκτιμάτε ότι μπορεί να υπάρξουν κάποιες εξελίξεις; 

Το θεωρώ δύσκολο διότι οι φιλοδοξίες της κάθε πλευράς περιλαμβάνουν όλη τη Λιβύη και όχι μόνο το τμήμα στο οποίο κυριαρχεί η καθεμία.

Κατ’ εμέ, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι λειτουργούν η Κεντρική Τράπεζα της Λιβύης και ο μηχανισμός μέσω του οποίου η δημόσια εταιρεία διαχείρισης των υδρογονανθράκων καταθέτει τα έσοδα στην Κεντρική Τράπεζα. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ότι η χώρα έχει έσοδα. Πέραν τούτου, είναι δύσκολο να βρεθεί λύση στα υπόλοιπα.

Όσο για την Τουρκία ελέγχει την κατάσταση στη δυτική Λιβύη και προσπαθεί να αποκτήσει διασυνδέσεις με την ανατολική Λιβύη.

Η Τουρκία στις πτήσεις μεταγωγικών προς τη Λιβύη αποφεύγει το FIR Αθηνών και ακολουθεί μακρά διαδρομή γύρω από τα Βαλκάνια. Τι υποδεικνύει αυτό;

Έχει πολλές ερμηνείες. Η μία είναι ότι αποφεύγουν να δημιουργήσουν προβλήματα, διότι καθώς αρνούνται να καταθέσουν σχέδιο πτήσεων θα υπάρξουν αναχαιτίσεις. Οπότε δεν θέλουν να μπουν σε μία τέτοια διαδικασία. Θέλουν να κάνουν τη δουλειά τους και προχωρούν με άλλο τρόπο.

Μια δεύτερη ερμηνεία σχετίζεται με το τι μεταφέρουν. Ενδεχομένως να πρόκειται για κάτι που θα ήθελαν να κρατήσουν μυστικό, όπως και τον τελικό προορισμό.

Να περάσουμε στην επίσκεψη Μακρόν. Ποιο είναι το πολιτικό και γεωστρατηγικό της αποτύπωμα; Και πώς έχει εισπράξει η Άγκυρα το «θα είμαστε εδώ» του Γάλλου προέδρου;

Ο κύριος Μακρόν δεν αναφέρθηκε ρητώς στην Τουρκία· η Τουρκία εξέλαβε ότι αφορούσε την ίδια. Εκτιμώ όμως ότι το μήνυμα του Γάλλου προέδρου ήταν ευρύτερο. Αφορούσε την επόμενη μέρα της Ευρώπης. Δηλαδή, υπάρχουν δύο σκέλη. Το πρώτο είναι το εθνικό σκέλος, που περιλαμβάνει συμφωνία με την Ελλάδα και συμφωνία με την Κύπρο που θα υπογραφεί τον Ιούνιο. Το δεύτερο, που θεωρώ ότι είναι ευρύτερο και μας αφορά άμεσα, είναι η επόμενη μέρα στην Ευρώπη.

Ο Εμανουέλ Μακρόν είναι ο πρώτος ηγέτης που έχει πει εδώ και καιρό να μη θεωρούμε ότι όσα συμβαίνουν σήμερα με την Αμερική είναι θέμα Τραμπ. Είναι μια ευρύτερη πορεία που ακολουθεί η Αμερική και πριν από τον Τραμπ. Απλώς με εκείνον εκδηλώνεται πιο έντονα. Άρα, εφόσον η Αμερική απομακρύνεται από την Ευρώπη, εμείς πρέπει να δούμε πώς θα κινηθούμε. Και σε αυτή στην επόμενη μέρα που περιλαμβάνει την ασφάλεια της Ευρώπης, η Γαλλία δηλώνει παρούσα.

Το ευρωπαϊκό σκέλος ίσως είναι και πιο σημαντικό διότι εκτείνεται σε βάθος χρόνου. Η Γαλλία αντιμετωπίζει την Ελλάδα ως μέρος μιας ευρύτερης αμυντικής συμμαχίας που αφορά όλη την Ευρώπη. 

Πρέπει να επισημάνουμε επίσης ότι αυτές είναι αποφάσεις της Γαλλίας που δεν σχετίζονται με τον εκάστοτε πρόεδρο, στην προκειμένη τον Μακρόν. Ο κάθε πρόεδρος μπορεί να «δώσει» τον ρυθμό και την τακτική, αλλά εδώ πρόκειται για στρατηγική απόφαση και τη γενικότερη αντίληψη της Γαλλικής Δημοκρατίας.

Τώρα, στην Τουρκία προφανώς υπήρξε μεγάλη ενόχληση. Η αντίδρασή της όμως και η ερμηνεία που έδωσε εκτιμώ πως από ένα σημείο και έπειτα ήταν υπερβολικές.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι η Τουρκία μπορεί να ανεβάσει το θερμόμετρο στο Αιγαίο προσεχώς;

Δεν θα μου έκανε εντύπωση να γίνει κάτι τέτοιο το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα. Όχι σε υπερβολικό βαθμό, αλλά θα μπορούσε να ανεβάσει την ένταση υπό την έννοια της διαρκούς υπενθύμισης των διεκδικήσεων και των θέσεών της. Για παράδειγμα, αμφισβήτησε πάλι τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό. Πρόκειται για ζήτημα που είχε τεθεί πέρυσι τέτοιο καιρό και το επανέφερε φέτος, σε συνάρτηση με όσα έχουν συμβεί τις τελευταίες εβδομάδες.

Μπροστά και στην επιχειρησιακή ετοιμότητα που επέδειξαν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις το τελευταίο διάστημα, εν μέσω του πολέμου στο Ιράν;

Βεβαίως, και αυτό ήταν κάτι που σημειώθηκε πολύ σοβαρά. Καταδείχθηκαν δύο στοιχεία: Το πρώτο είναι ότι η Ελλάδα βρέθηκε πανέτοιμη να καλύψει την Κύπρο, τη Βουλγαρία και να προσφέρει βοήθεια και στη Σαουδική Αραβία. Η ελληνική συνδρομή, να θυμίσω, ήλθε μέσα σε λίγες ώρες στην Κύπρο, ενώ η Βρετανία χρειάστηκε δέκα ημέρες για να στείλει πλοίο στις στρατιωτικές της βάσεις.

Το δεύτερο στοιχείο που είδαμε είναι η αδυναμία της Τουρκίας να καλύψει με ιδία μέσα την αεράμυνά της όσον αφορά την αναχαίτιση πυραύλων κατά της επικράτειάς της.

Κλείνοντας με τον πόλεμο στο Ιράν, αν κάνατε έναν ενδιάμεσο απολογισμό αυτών των δύο μηνών, ποιος θα ήταν;

Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν υπολόγισε καθόλου σωστά τις συνέπειες της επίθεσης στο Ιράν και έχει βρεθεί τώρα να παίζει σκάκι, ενώ ήθελε να παίξει πόκερ.

Και τι περιμένουμε να δούμε τις επόμενες ημέρες;

Η 15η Μαΐου είναι κρίσιμη ημερομηνία, διότι είναι προγραμματισμένη η επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα. Είτε θα βρει τη λύση, είτε ίσως θα πρέπει να αναβάλλει την επίσκεψη. Δεν θέλει ο Αμερικανός πρόεδρος, και θα ήταν προβληματικό για τον ίδιο, να συζητήσει στο Πεκίνο για τα Στενά του Ορμούζ.

Αν δεν υπάρξει σύντομα έστω μια αρχική συμφωνία-πλαίσιο, θα μπορούσαμε να ξαναδούμε αμερικανικές στοχευμένες επιχειρήσεις;

Δεν το αποκλείω το ενδεχόμενο αυτό μέχρι τις 15 Μαΐου.

*Ο Αγγελος Συρίγος είναι καθηγητής Διεθνούς Δικαίου & Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, βουλευτής ΝΔ στην Α΄ Αθηνών.