Πολλοί θαυμάζουν την δυνατότητα Ερντογάν να εμφανίζεται ως «παίκτης» που παρεμβαίνει με επιτυχία σε διαμάχες όπως αυτή της Λιβύης. Πρόκειται για μία εντελώς διαφορετική εικόνα από αυτήν που μας είχε συνηθίσει η Τουρκία επί κεμαλισμού. Ο Ερντογάν υιοθέτησε μία εξωστρεφή, εξωτερική πολιτική, παρά τις σοβαρές αποτυχίες της και την αλαζονεία που κατά καιρούς επιδεικνύεται. Ο τουρκικός περιφερειακός ρόλος αναβαθμίσθηκε. Η αναβάθμιση δεν ωφείλετο, όπως γινόταν συνήθως έως τότε, στη γεωγραφική θέση της Τουρκίας. Ο Ερντογάν απέδειξε ότι έχει τη δυνατότητα και το σθένος να ασκεί επιρροή πέραν των συνόρων της χώρας του. Επί παραδείγματι, δεν έχει πρόβλημα να στείλει τούρκους στρατιωτικούς σε μακρινές περιοχές (Κατάρ, Σομαλία, Σουδάν, Λιβύη) όπου ενέχει σημαντικός κίνδυνος σκοτωθούν. Αυτό είναι κάτι που τα δημοκρατικά πολιτεύματα δύσκολα μπορούν να πράξουν. Κατ’ επέκταση, ο Ερντογάν κατέστησε τη χώρα του παράγοντα που δύναται να επηρεάσει τους γεωπολιτικούς  συσχετισμούς της περιοχής.

Αυτό δεν αρκεί στον Ερντογάν. Επιθυμεί, η Τουρκία να καταστεί ισχυρός γεωπολιτικός παίκτης, που να μπορεί να επηρεάζει τα πράγματα σε επίπεδο τουλάχιστον Ευρασίας. Δεν βρίσκεται κοντά σε κάτι τέτοιο. Αντιθέτως, κατά την πρώτη δεκαετία του 2000 η Τουρκία έκανε σημαντικά βήματα και κατέστη σταδιακά αυτόνομη περιφερειακή δύναμη. Η επιρροή της στις περιφερειακές εξελίξεις αυξήθηκε σημαντικά και ως χώρα έδειξε ότι μπορεί να αντιστέκεται σε πιέσεις προερχόμενες από τις μεγάλες δυνάμεις. Θα μπορούσε να καταταγεί στο ίδιο επίπεδο επιρροής με το Ιράν και το Ισραήλ.

Αυτή η κατάσταση είναι άγνωστο πόσον καιρό θα κρατήσει. Η Τουρκία είναι ικανή να τινάξει εύκολα στον αέρα αυτά που κατέκτησε μετά το 2000. Άλλωστε, εκείνο που χαρακτηρίζει τη χώρα σε βάθος χρόνου είναι η αστάθεια, που οφείλεται στην απουσία ισχυρής πολιτικής ηγεσίας και στην παράλληλη έλλειψη δημοκρατικών θεσμών η λειτουργία των οποίων θα επέτρεπε να καλυφθεί εν μέρει αυτό το κενό. Ακόμη, όμως, και όταν φύγει ο Ερντογάν από τα πράγματα ή η Τουρκία πάψει να ασκεί επιρροή πέραν των συνόρων της, θα παραμείνει μία χώρα με ισχυρή γεωπολιτική θέση, ή πιο απλά με σημαντικό «οικόπεδο» για τα παγκόσμια συμφέροντα. Αυτό σημαίνει ότι θα διατηρεί την αυτοτελή σημασία της, ανεξαρτήτως επιτυχίας των περιφερειακών σχεδίων της.

Ας έλθουμε και στη χώρα μας. Από τη δεκαετία του 1990 είμαστε η ισχυρότερη χώρα στα Βαλκάνια. Η αναβάθμιση μας δεν ήταν συνειδητή επιλογή των Αμερικανών ή του ΝΑΤΟ. Ούτε βασίσθηκε στη στρατιωτική ή πολιτική μας δύναμη. Κυρίως, δεν ήταν απόφαση κάποιας ελληνικής πολιτικής ελίτ να καταστούμε δραστήριος γεωπολιτικός παίκτης στην περιοχή. Απλά ωφείλετο στη διάλυση του έτερου ισχυρού πόλου, της Γιουγκοσλαβίας. Εμείς παραμείναμε σταθεροί λόγω της προσδέσεώς της στον πυρήνα των μηχανισμών ασφαλείας και εμπορίου της Δύσεως. Επιπλέον, είχαμε μία θαυμάσια γεωγραφική θέση με υποδομές που επέτρεπαν στο ΝΑΤΟ τον στρατιωτικό έλεγχο της νότιας Βαλκανικής. Ένα γεωγραφικό πλεονέκτημα αποτελεί σταθερή αξία αλλά δεν αρκεί να σε υπολογίζουν. Εάν θέλουμε να είμαστε κάτι περισσότερο από ένα καλό οικόπεδο, θα πρέπει να δείξουμε ότι έχουμε τη δυνατότητα να στηρίξουμε ενεργά την πολιτική και οικονομική σταθερότητα σε όλη την ανατολική Μεσόγειο.

Άρθρο μου στα ΝΕΑ

Επικαιρότητα

4 Ερωτήσεις στον Άγγελο Συρίγο

Kύριε Συρίγο, τι σηματοδοτεί για τη ΝΔ η καταψήφιση της πρότασης μομφής που υπέβαλε ο ΣΥΡΙΖΑ, και αν είστε ικανοποιημένος εν γένει από τη συζήτηση που διεξήχθη στο Κοινοβούλιο;

Η αστυνομία δέρνει φοιτητές…

Ή τουλάχιστον, εάν δεν δέρνει τώρα φοιτητές, είναι έτοιμη ανά πάσα στιγμή να δείρει φοιτητές διότι η αστυνομία ως εκ της φύσεως της είναι δημιουργημένη για να δέρνει φοιτητές. Αυτό τουλάχιστον είναι το νόημα από το σποτάκι που έβγαλε ο ΣΥΡΙΖΑ…

Με αφορμή τη δήλωση Συρίγου: Αν ικανοποιηθούν οι όροι του κ. Μενέντεζ και της Ομογένειας, μήπως είναι καλύτερα να προμηθευτεί η Τουρκία τα F-16 απο τις ΗΠΑ;

Το αρνητικό σχόλιο στο διαδίκτυο έρχεται, σχεδόν, αντανακλαστικά σε πολλούς. Ο Άγγελος Συρίγος είναι απο τις καλύτερες περιπτώσεις…

Η επόμενη κυβέρνηση θα είναι κυβέρνηση Μητσοτάκη

Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη, ο Άγγελος Συρίγος μίλησε στο «Π» για τις επερχόμενες εθνικές εκλογές, για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου από τον Ταγίπ Ερντογάν, αλλά και για την ακαδημαϊκή…

Άγγελος Συρίγος: Σκοινιά

Εχει πέσει πολλή πρακτορολογία. Στο δευτερόλεπτο η δημόσια συζήτηση εκτρέπεται στη μισαλλόδοξη καχυποψία πως ό,τι λέγεται έχει πίσω του μια σκοτεινή σκοπιμότητα κατά του εθνικού συμφέροντος. Πράκτορες όσοι πίστεψαν στη μικρή Μαρία. Εθνικοί μειοδότες όσοι διαπραγματεύονται φόρμουλα επιστροφής των Γλυπτών. Πράκτορας και ο Αγγελος Συρίγος, που βρέθηκε να εγκαλείται για ελλιπή…

Μια αποτίμηση της επετείου του 1922

Είναι δύσκολη η διαχείριση της μνήμης για τη Μικρασιατική Καταστροφή. Εν αντιθέσει προς τις εκδηλώσεις του 1821 όπου είχαμε μια ιστορία θριάμβου, το 2022 είχαμε να διαχειριστούμε τα 100 χρόνια από την πιο τραγική σελίδα της ιστορίας του ελληνικού έθνους.

Απάντηση υφυπουργού Παιδείας Α. Συρίγου σε ανακοίνωση ΣΥΡΙΖΑ περί F-16

Σχετικώς με τη δήλωσή μου ότι «μας συμφέρει μακροπρόθεσμα η Τουρκία να προμηθευθεί αμερικανικά F-16 ενώ παράλληλα τελεί υπό τον έλεγχο της Δύσεως» καθώς και τη σχετική ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ, διευκρινίζω τα ακόλουθα: